{"id":105,"date":"2020-03-25T21:22:00","date_gmt":"2020-03-25T21:22:00","guid":{"rendered":"http:\/\/psycholog.co\/?p=105"},"modified":"2021-04-25T15:45:23","modified_gmt":"2021-04-25T15:45:23","slug":"face-covid-czyli-jak-efektywnie-funkcjonowac-w-czasie-pandemii-dr-russ-harris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psycholog.co\/?p=105","title":{"rendered":"FACE COVID &#8211; czyli jak efektywnie funkcjonowa\u0107 w czasie pandemii? dr Russ Harris"},"content":{"rendered":"\n<p>  t\u0142um. Agnieszka Wroczy\u0144ska, Mateusz Fudali, Lidia Baran <\/p>\n\n\n\n<p><br> \u201cFACE COVID\u201d (zmierz si\u0119 z wirusem covid) to praktyczne wskaz\u00f3wki jak poradzi\u0107 sobie w sytuacji kryzysowej przy wsparciu terapii akceptacji i zaanga\u017cowania (ACT). <\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cej kr\u00f3tkie streszczenie poszczeg\u00f3lnych krok\u00f3w, a dalej ich rozwini\u0119cie:<br> F = Focus on what\u2019s in your control &#8211; skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz kontrolowa\u0107<br> A = Acknowledge your thoughts &amp; feelings &#8211; zauwa\u017c swoje my\u015bli i emocje<br> C = Come back into your body &#8211; wr\u00f3\u0107 do swojego cia\u0142a<br> E = Engage in what you\u2019re doing &#8211; zaanga\u017cuj si\u0119 w to, co robisz<br> C = Committed action &#8211; zaanga\u017cowane dzia\u0142anie<br> O = Opening up &#8211; otwarto\u015b\u0107 na do\u015bwiadczenie<br> V = Values &#8211; warto\u015bci<br> I = Identify resources &#8211; zidentyfikowane zasoby<br> D = Disinfect &amp; distance &#8211; dezynfekcja i dystans<br> <\/p>\n\n\n\n<p>Teraz przejd\u017amy przez nie jeden po drugim:<br><strong>F = Focus on what\u2019s in your control &#8211; skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz kontrolowa\u0107<\/strong><br>Pandemia wirusa mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na nas w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b: fizycznie, emocjonalnie, ekonomicznie i psychologicznie. Ju\u017c teraz lub niebawem b\u0119dziemy ponosi\u0107 jej konsekwencje: skutki wywo\u0142anej wirusem choroby, trudno\u015bci jakie spotkaj\u0105 system opieki zdrowotnej, by temu kryzysowi przeciwdzia\u0142a\u0107, wp\u0142yw na funkcjonowanie spo\u0142eczne, problemy finansowe &#8211; i inne trudno\u015bci, kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 w wyniku obecnego kryzysu.<\/p>\n\n\n\n<p>A kiedy stajemy naprzeciw sytuacji kryzysowej <strong>l\u0119k jest nieunikniony; to normalna ludzka odpowied\u017a na zagro\u017cenie i niepewno\u015b\u0107<\/strong>. Martwienie si\u0119 i ruminacje (rozpami\u0119tywanie) rzeczy, nad kt\u00f3rymi nie mamy kontroli jest w tej sytuacji bardzo \u0142atwe: co si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107 w przysz\u0142o\u015bci, czy wirus zaszkodzi Tobie lub Twoim bliskim, jak wp\u0142ynie na Twoje otoczenie i Tw\u00f3j kraj &#8211; i co stanie si\u0119 wtedy?  Takie zamartwianie si\u0119 mo\u017cna ci\u0105gn\u0105\u0107 bez ko\u0144ca. Mimo, \u017ce jest ono w pe\u0142ni zrozumia\u0142e w tej sytuacji, w niczym nam nie pomaga &#8211; wr\u0119cz przeciwnie: im bardziej koncentrujemy si\u0119 na rzeczach poza nasz\u0105 kontrol\u0105, tym bardziej czujemy si\u0119 zestresowani i bezradni. Dlatego najbardziej przydatne, co mo\u017cesz zrobi\u0107 w tej sytuacji (tego, lub jakiekolwiek innego kryzysu) to: <strong>skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz kontrolowa\u0107.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Nie masz kontroli nad tym, co wydarzy si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci. Nie masz kontroli nad wirusem, ani nad \u015bwiatow\u0105 ekonomi\u0105, nie masz te\u017c wp\u0142ywu na to, co zrobi Tw\u00f3j rz\u0105d z ca\u0142ym tym ba\u0142aganem, kt\u00f3ry nas czeka. Nie mo\u017cesz te\u017c kontrolowa\u0107 swoich emocji tak by magicznie pozby\u0107 si\u0119 l\u0119ku, kt\u00f3ry jest naturalny w tej sytuacji. Ale mo\u017cesz kontrolowa\u0107 to, co robisz: swoje dzia\u0142ania, tu i teraz. I to ma znaczenie. <\/p>\n\n\n\n<p><em>To, co robisz , tu i teraz, oddzia\u0142uje na Ciebie i ka\u017cdego, kto jest z Tob\u0105 &#8211; a wi\u0119c Twoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Mamy o wiele wi\u0119cej kontroli nad swoim zachowaniem ni\u017c nad swoimi my\u015blami i emocjami. Dlatego takie wa\u017cne jest by odzyska\u0107 kontrol\u0119 nad tym co robimy &#8211; tu i teraz &#8211; by by\u0107 efektywnym w momencie kryzysu. <\/p>\n\n\n\n<p>\u017beby to zrobi\u0107 potrzebujemy skonfrontowa\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno z naszym \u015bwiatem wewn\u0119trznym: naszymi trudnymi my\u015blami i emocjami, oraz ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym: problemami, z kt\u00f3rymi si\u0119 mierzymy. <br>Jak to zrobi\u0107? Je\u015bli nadci\u0105ga wielki sztorm, \u0142odzie zarzucaj\u0105 kotwice w zatokach &#8211; je\u015bliby tego nie zrobi\u0142y, wichura zepchnie je w g\u0142\u0105b morza. Zarzucenie kotwicy nie sprawi, \u017ce sztorm minie (kotwice nie mog\u0105 kontrolowa\u0107 pogody), ale mog\u0105 utrzyma\u0107 \u0142\u00f3d\u017a bezpiecznie w zatoce do czasu, a\u017c si\u0119 wypogodzi.<\/p>\n\n\n\n<p>Podobnie, gdy jeste\u015bmy w kryzysie, b\u0119dziemy do\u015bwiadcza\u0107 emocjonalnych burz: nieprzydatnych my\u015bli galopuj\u0105cych w naszych g\u0142owach, napi\u0119\u0107 i dyskomfortu w naszym ciele. A je\u015bli pozwolimy burzy wewn\u0105trz nas si\u0119 rozkr\u0119ci\u0107, nic wi\u0119cej nie b\u0119dziemy mogli ju\u017c zrobi\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego pierwszym krokiem jest \u201czarzucenie kotwicy\u201d, u\u017cywaj\u0105c formu\u0142y <strong>ACE:<\/strong><br> <strong>A <\/strong>= Acknowledge your thoughts and feelings &#8211; <strong>zauwa\u017c swoje my\u015bli i emocje<\/strong><br><strong> C <\/strong>= Come back into your body &#8211; <strong>wr\u00f3\u0107 do swojego cia\u0142a<\/strong><br> <strong>E <\/strong>= Engage in what you\u2019re doing &#8211; <strong>zaanga\u017cuj si\u0119 w dzia\u0142anie<\/strong><br> <\/p>\n\n\n\n<p>Przejd\u017amy przez poszczeg\u00f3lne litery:<br> <strong>A = Acknowledge your thoughts and feelings &#8211; zauwa\u017c swoje my\u015bli i emocje<\/strong><br>W ciszy i ze zrozumieniem dla siebie zauwa\u017c co si\u0119 w Tobie pojawia: my\u015bli, uczucia, emocje, wspomnienia, doznania, ch\u0119ci. Spr\u00f3buj by\u0107 ciekawym naukowcem obserwuj\u0105cym ten wewn\u0119trzny \u015bwiat. Gdy to robisz, warto nazywa\u0107 poszczeg\u00f3lne do\u015bwiadczenia s\u0142owami, m\u00f3wi\u0105c na przyk\u0142ad: \u201eOto \u017cal\u201d, \u201eZauwa\u017cam l\u0119k\u201d, \u201eOto m\u00f3j martwi\u0105cy si\u0119 umys\u0142\u201d, \u201eDo\u015bwiadczam smutku\u201d czy \u201eDo\u015bwiadczam my\u015bli, \u017ce zachoruj\u0119\u201d. <br>A gdy zauwa\u017casz swoje my\u015bli i emocje, spr\u00f3buj\u2026<\/p>\n\n\n\n<p> <strong>C = Come back into your body &#8211; wr\u00f3ci\u0107 do swojego cia\u0142a<\/strong><br> Wr\u00f3\u0107 do cia\u0142a i nawi\u0105\u017c z nim kontakt. Mo\u017cesz mie\u0107 na to sw\u00f3j w\u0142asny spos\u00f3b, mo\u017cesz te\u017c skorzysta\u0107 z moich podpowiedzi:<br> \u2022 Powoli wbijaj stopy w pod\u0142og\u0119.<br> \u2022 Powoli wyprostuj plecy i kr\u0119gos\u0142up; je\u015bli siedzisz, usi\u0105d\u017a prosto.<br> \u2022 Powoli naciskaj opuszki palc\u00f3w.<br> \u2022 Powoli rozci\u0105gnij barki i ramiona, strz\u0105\u015bnij z siebie napi\u0119cie.<br> \u2022 Oddychaj powoli.<\/p>\n\n\n\n<p>Uwaga: Twoim celem nie jest uciekanie, unikanie, odwracanie si\u0119 od tego, czego do\u015bwiadczasz. Twoim celem jest pozostawanie \u015bwiadomym swoich my\u015bli i uczu\u0107, sta\u0142e zauwa\u017canie ich obecno\u015bci\u2026. a jednocze\u015bnie przywracanie kontaktu ze swoim cia\u0142em i aktywne dzia\u0142anie. Dlaczego tak? By\u015b m\u00f3g\u0142\/mog\u0142a uzyska\u0107 jak najwi\u0119cej kontroli nad swoim dzia\u0142aniem pomimo tego, \u017ce nie mo\u017cesz kontrolowa\u0107 swoich odczu\u0107. (<strong>Pami\u0119taj F= Focus on what\u2019s in your control &#8211; skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz kontrolowa\u0107<\/strong>). <br>A gdy zauwa\u017cysz swoje my\u015bli i emocje i powr\u00f3cisz do swojego cia\u0142a, spr\u00f3buj nast\u0119pnie\u2026<strong> <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>E = Engage in what you\u2019re doing &#8211; zaanga\u017cuj si\u0119 w to co robisz<\/strong><br>Zauwa\u017c gdzie jeste\u015b i powr\u00f3\u0107 uwag\u0105 do tego, co robisz. Mo\u017cesz znale\u017a\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny spos\u00f3b jak to zrobi\u0107, mo\u017cesz te\u017c skorzysta\u0107 z tych podpowiedzi:<br> \u2022 Rozejrzyj si\u0119 po pokoju i zauwa\u017c 5 rzeczy.<br> \u2022 Zauwa\u017c 3 albo 4 rzeczy, kt\u00f3re s\u0142yszysz.<br> \u2022 Zauwa\u017c zapach lub smak jaki czujesz.<br> \u2022 Zauwa\u017c co robisz.<br> \u2022 Zako\u0144cz \u0107wiczenie po\u015bwi\u0119caj\u0105c ca\u0142\u0105 swoj\u0105 uwag\u0119 na tym, co aktualnie robisz (a je\u015bli nie robisz niczego szczeg\u00f3lnego przejd\u017a przez nast\u0119pne 3 kroki). <\/p>\n\n\n\n<p>Najlepiej przejd\u017a przez ACE powoli, 3 lub 4 razy, tak by uczyni\u0107 z niego 2-3 minutowe \u0107wiczenie. <br>Je\u015bli masz ochot\u0119, mo\u017cesz poszuka\u0107 w internecie \u0107wicze\u0144 audio, jak si\u0119 zakotwiczy\u0107, trwaj\u0105 one od 1 minuty do 11 minut. Mo\u017cesz ich u\u017cywa\u0107 by pomog\u0142y Ci rozwija\u0107 t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107. Je\u015bli m\u00f3wisz po angielsku, przydatne materia\u0142y znajdziesz pod tym adresem:<br> https:\/\/www.actmindfully.com.au\/free-stuff\/free-audio\/<\/p>\n\n\n\n<p>UWAGA: nie omijaj A z ACE; to bardzo wa\u017cne by by\u0107 \u015bwiadomym my\u015bli i uczu\u0107, szczeg\u00f3lnie je\u015bli s\u0105 trudne lub nieprzyjemne. Je\u015bli pominiesz A, \u0107wiczenie zamieni si\u0119 technik\u0119 rozpraszania, kt\u00f3r\u0105 nie powinno by\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Zakotwiczanie to bardzo przydatna umiej\u0119tno\u015b\u0107. Mo\u017cesz jej u\u017cy\u0107, by poradzi\u0107 sobie z trudnymi do\u015bwiadczeniami. Wy\u0142\u0105czy\u0107 autopilota i zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w \u017cycie. Poczu\u0107 grunt pod nogami w trudnych momentach, przerwa\u0107 ruminacje, obsesje, czy zamartwianie oraz skoncentrowa\u0107 si\u0119 na tym, co chcesz robi\u0107.  Im lepiej potrafisz si\u0119 zakotwiczy\u0107 w tu i teraz, tym wi\u0119cej masz  kontroli nad swoim dzia\u0142aniem &#8211; dzi\u0119ki czemu \u0142atwiejsze b\u0119d\u0105 kolejne  kroki: COVID<\/p>\n\n\n\n<p><strong>C = Committed Action &#8211; zaanga\u017cowane dzia\u0142anie<\/strong>.  <\/p>\n\n\n\n<p>Zaanga\u017cowane dzia\u0142anie oznacza efektywne dzia\u0142anie, w kt\u00f3rym kierujesz si\u0119 swoimi warto\u015bciami; robisz co\u015b, poniewa\u017c jest to dla Ciebie wa\u017cne &#8211; nawet je\u015bli aktywuje to Twoje trudne my\u015bli i emocje. Kiedy zakotwiczysz si\u0119 u\u017cywaj\u0105c formu\u0142y ACE, b\u0119dziesz mie\u0107 kontrol\u0119 nad swoim dzia\u0142aniem, dzi\u0119ki czemu \u0142atwiej b\u0119dzie Ci robi\u0107 to, co jest faktycznie istotne. Oznacza to oczywi\u015bcie zapobieganie zara\u017ceniu si\u0119 wirusem: cz\u0119ste mycie r\u0105k,<br>kwarantann\u0119, unikanie spotka\u0144 towarzyskich itp. Opr\u00f3cz tych dzia\u0142a\u0144 zastan\u00f3w si\u0119:<br>W jaki spos\u00f3b mo\u017cesz zadba\u0107 o siebie, osoby z kt\u00f3rymi mieszkasz i inne osoby? Jakie dzia\u0142ania mo\u017cesz realnie podj\u0105\u0107? Czy mo\u017cesz komu\u015b okaza\u0107 wsparcie, powiedzie\u0107 co\u015b podnosz\u0105cego na duchu? Przez telefon, sms, osobi\u015bcie? Czy mo\u017cesz komu\u015b pom\u00f3c w obowi\u0105zkach domowych, ugotowa\u0107 posi\u0142ek albo potrzyma\u0107 za r\u0119k\u0119, a mo\u017ce pogra\u0107 w gr\u0119 z dzieckiem? Czy mo\u017cesz porozmawia\u0107 z kim\u015b, kto jest chory? A je\u015bli b\u0119dzie potrzeba opiekowa\u0107 si\u0119 t\u0105 osob\u0105 i da\u0107 jej dost\u0119pne wsparcie medyczne? <\/p>\n\n\n\n<p>A je\u015bli sp\u0119dzasz teraz du\u017co czasu w domu, w jaki spos\u00f3b mo\u017cesz spo\u017cytkowa\u0107 go najefektywniej? Mo\u017ce \u0107wiczenia fizyczne, gotowanie zdrowych posi\u0142k\u00f3w, daj\u0105ce poczucie sensu aktywno\u015bci  samemu lub z innymi?   Je\u015bli znane jest Ci ACT albo inne podej\u015bcia wykorzystuj\u0105ce mindfulness, jak mo\u017cesz praktykowa\u0107 uwa\u017cno\u015b\u0107? <\/p>\n\n\n\n<p>W ci\u0105gu dnia zadawaj sobie pytanie: \u201cCo mog\u0119 teraz zrobi\u0107, niezale\u017cnie od tego jak ma\u0142y jest to krok, co poprawi \u017cycie mnie lub moim bliskim, albo osobom wok\u00f3\u0142 mnie?\u201d. I jakakolwiek by\u0142aby odpowied\u017a &#8211; zr\u00f3b to, zaanga\u017cuj si\u0119 w to ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>O = Opening up &#8211; otw\u00f3rz si\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Otwieranie si\u0119 oznacza, \u017ce robimy miejsce na trudne uczucia i jeste\u015bmy dla siebie dobrzy. Negatywne emocje s\u0105 niemal\u017ce gwarantowane, gdy jeste\u015b w sytuacji kryzysowej: l\u0119k, strach, z\u0142o\u015b\u0107, smutek, poczucie winy, samotno\u015b\u0107, frustracja, zagubienie i wiele innych. Nie mo\u017cemy ich zatrzyma\u0107, to normalne reakcje. Ale mo\u017cemy si\u0119 na nie otworzy\u0107 i zrobi\u0107 dla nich miejsce: zauwa\u017cy\u0107, \u017ce s\u0105 normalnymi reakcjami, pozwoli\u0107 sobie na nie (nawet je\u015bli bol\u0105) i traktowa\u0107 siebie ze zrozumieniem i dobroci\u0105.<br> Pami\u0119taj, \u201c<strong>self-kindness<\/strong>\u201d &#8211; empatyczna postawa wobec siebie jest niezb\u0119dna by poradzi\u0107 sobie z kryzysem, szczeg\u00f3lnie je\u015bli to Ty pe\u0142nisz rol\u0119 opiekuna w rodzinie. Je\u015bli kiedykolwiek zdarzy\u0142o ci si\u0119 lecie\u0107 samolotem, zapewne znasz to polecenie, \u017ce w razie zagro\u017cenia najpierw za\u0142\u00f3\u017c mask\u0119 z tlenem sobie, a dopiero potem pom\u00f3\u017c innym. Empatyczna postawa wobec siebie to w\u0142a\u015bnie taka maska tlenowa: je\u015bli masz si\u0119 opiekowa\u0107 innymi, p\u00f3jdzie Ci o wiele lepiej je\u015bli najpierw zadbasz o siebie. Zadaj sobie pytanie: \u201cJe\u015bli kto\u015b kogo kocham do\u015bwiadcza\u0142by czego\u015b takiego, czu\u0142 to co ja czuj\u0119 &#8211; gdybym chcia\u0142\/a okaza\u0107 trosk\u0119 i wsparcie, co bym mu\/jej powiedzia\u0142\/a? Jak bym go\/j\u0105 potraktowa\u0142\/a? Jakbym si\u0119 zachowa\u0142\/a? Co bym zrobi\u0142\/a?\u201d. A gdy na nie odpowiesz, potraktuj w ten spos\u00f3b siebie. <\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli znasz j\u0119zyk angielski i chcesz bardziej zg\u0142\u0119bi\u0107 temat \u201cself-kindness\u201d przeczytaj ten darmowy eBook: https:\/\/drive.google.com\/file\/d\/1__Q3UcT9Q8VuSbiRm7x7-xjaxy5xkrba\/view?usp=sharing<\/p>\n\n\n\n<p><strong>V = Values &#8211; warto\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zaanga\u017cowane dzia\u0142anie powinno opiera\u0107 si\u0119 na warto\u015bciach: Za czym chcesz si\u0119  opowiedzie\u0107 w sytuacji kryzysu? Jakim chcesz by\u0107 cz\u0142owiekiem radz\u0105c sobie z t\u0105 sytuacj\u0105? Jak chcesz traktowa\u0107 siebie i innych?<\/p>\n\n\n\n<p>Twoje warto\u015bci mog\u0105 obejmowa\u0107: mi\u0142o\u015b\u0107, szacunek, humor, cierpliwo\u015b\u0107, odwag\u0119, szczero\u015b\u0107, trosk\u0119, otwarto\u015b\u0107, dobro\u0107\u2026 i wiele innych. Poszukaj obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych mo\u017cesz cho\u0107 troch\u0119 je realizowa\u0107 w codziennym \u017cyciu. Niech Ci\u0119 prowadz\u0105 i motywuj\u0105 do zaanga\u017cowanego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p>Prawdopodobnie im d\u0142u\u017cej b\u0119dzie trwa\u0142 ten kryzys, tym wi\u0119cej pojawi si\u0119 trudno\u015bci w Twoim \u017cyciu: cel\u00f3w, kt\u00f3rych nie mo\u017cesz osi\u0105gn\u0105\u0107; rzeczy, kt\u00f3rych nie mo\u017cesz zrobi\u0107; problem\u00f3w, kt\u00f3re nie maj\u0105 \u0142atwych rozwi\u0105za\u0144. Ale mimo tego mo\u017cesz wci\u0105\u017c \u017cy\u0107 zgodnie ze swoimi warto\u015bciami. Mo\u017cesz szuka\u0107 nowych dr\u00f3g ich realizacji je\u015bli wcze\u015bniejsze zawiod\u0142y. Szczeg\u00f3lnie powracaj do swoich warto\u015bci zwi\u0105zanych z dobroci\u0105 i trosk\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p>Zastan\u00f3w si\u0119: W jaki spos\u00f3b mo\u017cesz si\u0119 traktowa\u0107 z \u0142agodno\u015bci\u0105 i trosk\u0105 w tych trudnych chwilach? Jakie dobre s\u0142owa mo\u017cesz sobie powiedzie\u0107, czym mo\u017cesz si\u0119 wspiera\u0107, jakie dobre rzeczy mo\u017cesz dla siebie zrobi\u0107? Jak mo\u017cesz z trosk\u0105 traktowa\u0107 tych kt\u00f3rzy cierpi\u0105? W jaki spos\u00f3b mo\u017cesz opiekowa\u0107 si\u0119 i wspiera\u0107 swoj\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119? Co mo\u017cesz powiedzie\u0107 lub zrobi\u0107 tak, by patrz\u0105c na t\u0119 sytuacj\u0119 po latach czu\u0107 z siebie dum\u0119?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>I = Zidentyfikuj zasoby<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zidentyfikuj zasoby dotycz\u0105ce pomocy, asysty, wsparcia i porady. Obejmuje to przyjaci\u00f3\u0142, rodzin\u0119, s\u0105siad\u00f3w, pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia oraz s\u0142u\u017cb ratowniczych. Upewnij si\u0119, \u017ce znasz numery telefon\u00f3w alarmowych, w tym r\u00f3wnie\u017c pomoc psychologiczn\u0105 w razie potrzeby. B\u0105d\u017a w kontakcie ze swoj\u0105 sieci\u0105 wsparcia spo\u0142ecznego. A je\u015bli jeste\u015b w stanie zaoferowa\u0107 wsparcie innym, daj im zna\u0107; mo\u017cesz by\u0107 zasobem dla innych ludzi, tak jak oni mog\u0105 nim by\u0107 dla Ciebie. <\/p>\n\n\n\n<p>Jednym z bardzo wa\u017cnych aspekt\u00f3w tego procesu jest znalezienie wiarygodnego i zaufanego \u017ar\u00f3d\u0142a informacji na temat kryzysu i tego, jak na niego reagowa\u0107. Witryna \u015awiatowej Organizacji Zdrowia jest wiod\u0105cym \u017ar\u00f3d\u0142em takich informacji: https:\/\/www.who.int\/emergencies\/diseases\/novel-coronavirus-2019  <\/p>\n\n\n\n<p>Sprawd\u017a tak\u017ce stron\u0119 internetow\u0105 rz\u0105dowego departamentu zdrowia swojego kraju:  https:\/\/www.gov.pl\/web\/koronawirus?fbclid=IwAR3rhhHXQxjwVeIZ_vFmGueq0e3BV2rqbBy<br> 0SYfezABE889byAmrwaGZyOE<\/p>\n\n\n\n<p>Skorzystaj z tych informacji, aby rozwin\u0105\u0107 w\u0142asne zasoby: plany dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu ochron\u0119 siebie i innych oraz wcze\u015bniejsze przygotowanie si\u0119 do kwarantanny lub nag\u0142ego wypadku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D = Dezynfekcja i fizyczny dystans<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jestem pewien, \u017ce ju\u017c o tym wiesz, ale warto to powt\u00f3rzy\u0107: regularnie dezynfekuj r\u0119ce i zachowuj realnie mo\u017cliwy dystans spo\u0142eczny dla dobra swojej spo\u0142eczno\u015bci. I pami\u0119taj, m\u00f3wimy o dystansie fizycznym &#8211; a nie emocjonalnym. (Je\u015bli nie masz pewno\u015bci, co to znaczy, przeczytaj: https:\/\/www.who.int\/emergencies\/diseases\/novel-coronavirus-2019\/advice-for-public ) Jest to wa\u017cny aspekt zaanga\u017cowanego dzia\u0142ania, wi\u0119c po\u0142\u0105cz go ze swoimi warto\u015bciami; zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, \u017ce s\u0105 to naprawd\u0119 pomocne dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n<p>Podsumowuj\u0105c<br>Wi\u0119c jeszcze raz, w miar\u0119 narastania problem\u00f3w w otaczaj\u0105cym Ci\u0119 \u015bwiecie i szalej\u0105cych w Tobie burz emocjonalnych, powr\u00f3\u0107 do krok\u00f3w<strong> FACE COVID<\/strong>:<br>F= Focus on what\u2019s in your control &#8211; skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz kontrolowa\u0107<br>A = Acknowledge your thoughts &amp; feelings &#8211; zauwa\u017c swoje my\u015bli i emocje<br>C = Come back into your body &#8211; wr\u00f3\u0107 do swojego cia\u0142a<br>E = Engage in what you\u2019re doing &#8211; zaanga\u017cuj si\u0119 w to, co robisz<br>C = Committed action &#8211; zaanga\u017cowane dzia\u0142anie<br>O = Opening up &#8211; otwarto\u015b\u0107 na do\u015bwiadczenie<br>V = Values &#8211; warto\u015bci<br>I = Identify resources &#8211; zidentyfikowane zasoby<br>D = Disinfect &amp; distance &#8211; dezynfekcja i dystans<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Mam nadziej\u0119, \u017ce znajdziesz tu co\u015b przydatnego dla siebie; podziel si\u0119 tym z innymi, je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 dla nich pomocne.<br>To szalone, trudne i przera\u017caj\u0105ce czasy, wi\u0119c prosz\u0119, traktujcie siebie z \u017cyczliwo\u015bci\u0105.<br> Pami\u0119taj s\u0142owa Winstona Churchilla: \u201eKiedy idziesz przez piek\u0142o, id\u017a dalej\u201d.<br>Wszystkiego dobrego,<br> Wasz Russ Harris<\/p>\n\n\n\n<p>____<\/p>\n\n\n\n<p>\u017ar\u00f3d\u0142o <a href=\"http:\/\/acbs.pl\/materialy-2\/?fbclid=IwAR372DOesmNhXLupnPHk-8NAoLUHH_KF6Qvu2ZuYlY3ySW32Mv-pEAsy5lI\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/acbs.pl\/materialy-2\/?fbclid=IwAR372DOesmNhXLupnPHk-8NAoLUHH_KF6Qvu2ZuYlY3ySW32Mv-pEAsy5lI <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>t\u0142um. Agnieszka Wroczy\u0144ska, Mateusz Fudali, Lidia Baran \u201cFACE COVID\u201d (zmierz si\u0119 z wirusem covid) to praktyczne wskaz\u00f3wki jak poradzi\u0107 sobie w sytuacji kryzysowej przy wsparciu terapii akceptacji i zaanga\u017cowania (ACT). Poni\u017cej kr\u00f3tkie streszczenie poszczeg\u00f3lnych krok\u00f3w, a dalej ich rozwini\u0119cie: F = Focus on what\u2019s in your control &#8211; skoncentruj si\u0119 na tym, co mo\u017cesz kontrolowa\u0107&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/psycholog.co\/?p=105\">Read More <span class=\"screen-reader-text\">FACE COVID &#8211; czyli jak efektywnie funkcjonowa\u0107 w czasie pandemii? dr Russ Harris<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":108,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[15,32,2,9],"tags":[16,22,17,18,21,20,19],"class_list":["post-105","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-act","category-covid-19","category-mindfulness","category-psychoterapia","tag-covid","tag-epidemia","tag-koronawirus","tag-lek","tag-pandemia","tag-radzeniesobie","tag-strach"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/psycholog.co\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Og%C3%B3lny-%E2%80%93-Podr%C3%B3%C5%BCniczy-Blog-Tytu%C5%82-iPhone-Uk%C5%82ad.jpg?fit=1080%2C1080&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105\/revisions\/127"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}