Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas zna histori\u0119 mitycznego narcyza, od kt\u00f3rego nazw\u0119 sw\u0105 wzi\u0119\u0142o jedno z zaburze\u0144 osobowo\u015bci. M\u0142ody, pi\u0119kny m\u0119\u017cczyzna zakochany w swym odbiciu. Na co dzie\u0144 spotykamy takie osoby, na pierwszy rzut oka urzekaj\u0105ce, charyzmatyczne, cz\u0119sto przyw\u00f3dcze, a w bli\u017csz\u0105 relacj\u0119 z kim\u015b takim wchodzimy miej lub bardziej \u015bwiadomie. Gdy w niej ju\u017c tkwimy, to co powoduje, \u017ce coraz bardziej zwracamy uwag\u0119 na spos\u00f3b funkcjonowania takiej osoby, to najcz\u0119\u015bciej emocje, jakie ta w nas wzbudza. A bywa, \u017ce po pierwszych zachwytach przestaje by\u0107 mi\u0142o. Jedno co trzeba przyzna\u0107 \u2013 obok narcystycznej osoby trudno przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie.<\/p>\n\n\n\n
Bywa, \u017ce uwik\u0142amy si\u0119 tak, \u017ce jego \u017cyczenie staje si\u0119 dla nas rozkazem. Mimowolnie i urzekaj\u0105co wp\u0142ywa na nas tak, \u017ce wykonujemy jego \u017c\u0105dania szybciej i dok\u0142adniej ni\u017c nasze w\u0142asne plany. Z\u0142oszcz\u0105c si\u0119 p\u00f3\u017aniej na samych siebie. A co gdy upomnimy si\u0119 o swoje? Uderza nas poczucie winy czy wr\u0119cz przymus przepraszania. Na dodatek wszystko to niejednokrotnie okraszone pokazem narcystycznej wy\u017cszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Takie osoby spotykamy wsz\u0119dzie: w urz\u0119dach, pracy, szpitalu, na salach s\u0105dowych, \u2026 ale te\u017c we w\u0142asnym domu. Jedno co trzeba przyzna\u0107 – taka relacja nie nale\u017cy do \u0142atwych, a wr\u0119cz mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 permanentnie nieprzyjemna.<\/p>\n\n\n\n
Tutaj z pomoc\u0105 przychodzi pozycja \u201eRozbroi\u0107 narcyza\u201d Wendy T. Behary, na kt\u00f3r\u0105 natrafi\u0142am, do\u015bwiadczaj\u0105c w\u0142asnej relacji z narcyzem. Do dzi\u015b pami\u0119tam napi\u0119cie i karuzele nieprzyjemnych dozna\u0144, a przy tym trud w stawianiu granic (tak, to te\u017c zdarza si\u0119 psychoterapeutom) i my\u015bl \u201ea mo\u017ce jednak zostan\u0119 diagnost\u0105?\u201d. Na szcz\u0119\u015bcie psychoterapeuci si\u0119 superwizuj\u0105. Zatem akceptuj\u0105c podszepty umys\u0142u i wracaj\u0105c do dzia\u0142ania w kierunku tego co dla mnie wa\u017cne \u2013 samorozwoju, si\u0119gn\u0119\u0142am po t\u0119 pozycj\u0119 i poch\u0142on\u0119\u0142am lektur\u0119 w kilka dni. Dzi\u015b uwa\u017cam, \u017ce jest ona cennym \u017ar\u00f3d\u0142em merytorycznej wiedzy dla ka\u017cdej osoby uwik\u0142anej w relacji z narcyzem. Czy to prywatnie, czy zawodowo.<\/p>\n\n\n\n
\u201eRozbroi\u0107 narcyza\u201d jest z jednej strony przewodnikiem, w kt\u00f3rym Wendy T. Behary, bazuj\u0105c na swym ponad dwudziestoletnim do\u015bwiadczeniu, pokazuje, jak radzi\u0107 sobie, gdy spotkamy uosobienie narcyzmu. A z drugiej strony instrukcj\u0105, jak zbudowa\u0107 warto\u015bciow\u0105 i satysfakcjonuj\u0105c\u0105 relacj\u0119 z tak\u0105 osob\u0105. Jestem zdania, \u017ce r\u00f3wnie\u017c sprawcy naszego napi\u0119cia, o ile maj\u0105 w sobie gotowo\u015b\u0107, mog\u0105 odnale\u017a\u0107 tutaj \u017ar\u00f3d\u0142o cennej wiedzy. Autorka podr\u00f3\u017c rozpoczyna od przedstawienia \u017ar\u00f3de\u0142 narcyzmu i pokazuje mechanizm powolnego wci\u0105gania nas w gr\u0119 emocji, cz\u0119sto odbywaj\u0105c\u0105 si\u0119 bez naszej zgody (ba, niejednokrotnie \u015bwiadomo\u015bci). Pokazuje, jakie emocje i my\u015blenie uruchamia w nas narcyz, w taki spos\u00f3b, \u017ce ulegamy jego urokowi. T\u0142umaczy, dlaczego pomimo odczuwania smutku, poczucia winy czy z\u0142o\u015bci, nie potrafimy zadba\u0107 o siebie.<\/p>\n\n\n\n
Opisane w ksi\u0105\u017cce metody bazuje na nurcie terapii schemat\u00f3w, kt\u00f3re \u0142\u0105czy z zasadami neurobiologii interpersonalnej. Pokazuje, jak kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 nieadaptacyjne schematy, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej prezentuje narcyz, a tak\u017ce jakie schematy uruchamia on w nas. Zaprasza do samoobserwacji, treningu uwa\u017cno\u015bci, aby m\u00f3c w ko\u0144cu, wykorzystuj\u0105c empatyczn\u0105 konfrontacj\u0119 (uwielbiam t\u0105 cz\u0119\u015b\u0107), stan\u0105\u0107 w szranki z osob\u0105 z narcystycznym zaburzeniem osobowo\u015bci. Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142nia podkre\u015bleniem roli modelowania prawid\u0142owych zachowa\u0144 w relacji oraz budowaniem w sobie motywacji do zmiany.<\/p>\n\n\n\n
To co dla mnie by\u0142o najcenniejsze w tej ksi\u0105\u017cce to fakt, \u017ce koncentruje si\u0119 na osobie, kt\u00f3ra \u017cyje z narcyzem \u2013 na nas (bo to cz\u0119\u015bciej my jako pierwsi szukamy pomocy). Lektura daje nam szanse przyjrzenia si\u0119 swoim mechanizmom i zbudowaniu w\u0142asnej sprawczo\u015bci a nie magicznym skupianiu si\u0119 na \u201ezmienianiu niedobrego\u201d. To, czego si\u0119 dowiadujemy, mo\u017ce pom\u00f3c narcyzowi si\u0119 zmieni\u0107 po\u015brednio w efekcie naszych dzia\u0142a\u0144, lecz przede wszystkim jest zaproszeniem do poznania i zrozumienia siebie, swoich my\u015bli, emocji i zachowa\u0144, a nast\u0119pnie budowania nowych umiej\u0119tno\u015bci zatroszczenia si\u0119 o siebie i stawiania granic, gdy narcyz jest blisko. Pokazuje, po czym rozpozna\u0107 narcyza, jakie s\u0105 rodzaje narcyzmu, jak on sam widzi \u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n
To co budzi moj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 i zadowolenie, to \u017ce wspomniane dbanie o siebie zawiera du\u017cy komponent wsp\u00f3\u0142czucia i empatii w stosunku do narcyza. Autorka pokazuje, \u017ce jest to osoba taka sama jak my – czuj\u0105ca, maj\u0105ca inne schematy, kt\u00f3ra utkn\u0119\u0142a w swoim sposobie funkcjonowania. Niejednokrotnie tak bardzo, \u017ce sama nie dostrzega efekt\u00f3w swych dzia\u0142a\u0144. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142nia j\u0119zyk, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mamy uczucie bycia w dialogu z autork\u0105 i wiele przyk\u0142ad\u00f3w z w\u0142asnej praktyki.<\/p>\n\n\n\n
Jest to ciekawy i m\u0105dry przewodnik, aby nie powiedzie\u0107 wr\u0119cz – instrukcja przetrwania.<\/p>\n\n\n\n
Wendy T. Behary \u201eRozbroi\u0107 narcyza. Jak radzi\u0107 sobie z osob\u0105 zapatrzon\u0105 w siebie
Wydawnictwo: Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne \/ GWP<\/p>\n\n\n\n