{"id":271,"date":"2025-01-20T20:40:32","date_gmt":"2025-01-20T20:40:32","guid":{"rendered":"https:\/\/psycholog.co\/?p=271"},"modified":"2025-04-14T21:05:47","modified_gmt":"2025-04-14T21:05:47","slug":"nurty-w-psychoterapii-co-to-w-ogole-znaczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/psycholog.co\/?p=271","title":{"rendered":"Nurty w psychoterapii &#8211; co to w og\u00f3le znaczy?"},"content":{"rendered":"\n<p>Nurt psychoterapeutyczny to teoretyczna i metodologiczna orientacja, kt\u00f3ra kszta\u0142tuje spos\u00f3b, w jaki psychoterapeuta rozumie problemy pacjenta i prowadzi proces leczenia. Ka\u017cdy nurt opiera si\u0119 na odmiennych za\u0142o\u017ceniach dotycz\u0105cych natury ludzkiej, przyczyn zaburze\u0144 psychicznych i mechanizm\u00f3w zmiany terapeutycznej, a co za tym idzie &#8222;narz\u0119dzi&#8221; pracy. S\u0105 nurty w kt\u00f3rych w gabinecie dominuje cisza psychoterapeuty, s\u0105 takie w kt\u00f3rych pacjent ca\u0142\u0105 sesj\u0119 sobie le\u017cy na le\u017cance, i takie w kt\u00f3rych wychodzi si\u0119 z gabinetu i stawia czo\u0142a trudno\u015bciom razem z psychoterapeut\u0105&#8230; jest ich wiele. Dlatego warto si\u0119 zastanowi\u0107 przed podj\u0119ciem psychoterapii jaki model pracy dla nas b\u0119dzie lepszy? Je\u015bli nie lubimy zada\u0144 domowych to trudno mo\u017ce by\u0107 nam wytrzyma\u0107 w CBT, skoro je\u015bli lubimy aktywn\u0105 form\u0119 i wymian\u0119 zda\u0144 i \u0107wiczenia trudno mo\u017ce by\u0107  w podej\u015bciu psychodynamicznym. Warto w trakcie pierwszych kilku spotka\u0144 z psychoterapeut\u0105 obserwowa\u0107 siebie i zadawa\u0107 sobie pytanie &#8222;czy to jest moje&#8221; je\u015bli nie, w\u00f3wczas porozmawia\u0107 z psychoterapeut\u0105 , a mo\u017ce nawet zmieni\u0107 metod\u0119 pracy. Do najcz\u0119stszych nurt\u00f3w psychoterapeutycznych nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Psychoterapia psychodynamiczna:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenia:<\/strong> Podstaw\u0105 problem\u00f3w psychicznych s\u0105 nie\u015bwiadome konflikty, pragnienia i wspomnienia z przesz\u0142o\u015bci, cz\u0119sto z okresu dzieci\u0144stwa. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 mechanizmy obronne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Proces terapii:<\/strong> Terapeuta pomaga pacjentowi u\u015bwiadomi\u0107 sobie te nie\u015bwiadome tre\u015bci poprzez analiz\u0119 wolnych skojarze\u0144, sn\u00f3w, przeniesienia (emocji pacjenta kierowanych na terapeut\u0119) i przeciwprzeniesienia (emocji terapeuty wobec pacjenta). Celem jest wgl\u0105d w przyczyny problem\u00f3w i przepracowanie ich.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>R\u00f3\u017cnice:<\/strong> W por\u00f3wnaniu z innymi nurtami, psychoterapia psychodynamiczna jest zwykle d\u0142ugoterminowa i koncentruje si\u0119 na przesz\u0142o\u015bci pacjenta oraz relacji terapeutycznej jako narz\u0119dziu do zrozumienia wzorc\u00f3w relacyjnych pacjenta.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Psychoterapia humanistyczna:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenia:<\/strong> Cz\u0142owiek jest z natury dobry i d\u0105\u017cy do samorealizacji i rozwoju swojego potencja\u0142u. Problemy psychiczne wynikaj\u0105 z zablokowania tego potencja\u0142u i braku akceptacji siebie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Proces terapii:<\/strong> Terapeuta tworzy bezpieczn\u0105 i wspieraj\u0105c\u0105 atmosfer\u0119, opart\u0105 na empatii, autentyczno\u015bci i bezwarunkowej akceptacji pacjenta. Celem jest wzmocnienie poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, odkrycie w\u0142asnych zasob\u00f3w i d\u0105\u017cenie do osobistego wzrostu.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>R\u00f3\u017cnice:<\/strong> W przeciwie\u0144stwie do podej\u015b\u0107 psychodynamicznych, terapia humanistyczna koncentruje si\u0119 na tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci pacjenta, k\u0142ad\u0105c nacisk na jego subiektywne do\u015bwiadczenie i potencja\u0142 do zmiany.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT):<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenia:<\/strong> Problemy emocjonalne i behawioralne wynikaj\u0105 z nieadaptacyjnych my\u015bli, przekona\u0144 i wzorc\u00f3w zachowa\u0144. My\u015bli, uczucia i zachowania s\u0105 wzajemnie powi\u0105zane.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Proces terapii:<\/strong> Terapeuta wsp\u00f3lnie z pacjentem identyfikuje negatywne my\u015bli i przekonania oraz uczy go, jak je kwestionowa\u0107 i modyfikowa\u0107 na bardziej realistyczne i adaptacyjne. Stosuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c techniki behawioralne, maj\u0105ce na celu zmian\u0119 niepo\u017c\u0105danych zachowa\u0144 poprzez uczenie si\u0119 nowych, bardziej konstruktywnych reakcji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>R\u00f3\u017cnice:<\/strong> CBT jest zwykle kr\u00f3tkoterminowa i skoncentrowana na konkretnych problemach pacjenta. Nacisk k\u0142adzie si\u0119 na tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i aktywne zaanga\u017cowanie pacjenta w proces zmiany poprzez wykonywanie zada\u0144 domowych i stosowanie poznanych strategii w \u017cyciu codziennym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Psychoterapia kontekstualno-behawioralna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Za\u0142o\u017cenia:<\/strong> Psychoterapia kontekstualno-behawioralna, w tym <strong>Terapia Akceptacji i Zaanga\u017cowania (ACT \u2013 Acceptance and Commitment Therapy)<\/strong>, wywodzi si\u0119 z tzw. <strong>trzeciej fali terapii behawioralnych<\/strong>. Jej podstaw\u0105 jest przekonanie, \u017ce cierpienie psychiczne nie wynika wy\u0142\u0105cznie z objaw\u00f3w (np. l\u0119ku, smutku), ale z <strong>walki z tymi objawami, unikania ich i sztywnego reagowania na w\u0142asne my\u015bli i emocje<\/strong>. <strong>Cierpienie psychiczne jest cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia<\/strong>, a pr\u00f3by jego unikania cz\u0119sto je nasilaj\u0105. <strong>Celem terapii nie jest usuwanie objaw\u00f3w<\/strong>, ale zwi\u0119kszanie elastyczno\u015bci psychologicznej \u2013 czyli zdolno\u015bci do bycia obecnym \u201etu i teraz\u201d i dzia\u0142ania w zgodzie z w\u0142asnymi warto\u015bciami, nawet w obliczu trudnych my\u015bli i emocji. Kluczowa jest <strong>zmiana relacji z wewn\u0119trznymi do\u015bwiadczeniami<\/strong>, a nie ich tre\u015b\u0107. Zamiast my\u015ble\u0107: \u201emusz\u0119 przesta\u0107 si\u0119 ba\u0107\u201d, uczysz si\u0119: \u201emog\u0119 si\u0119 ba\u0107 i jednocze\u015bnie robi\u0107 to, co dla mnie wa\u017cne\u201d.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Proces terapii:<\/strong> Terapeuta wsp\u00f3lnie z pacjentem buduje relacje opart\u0105 na autentyczno\u015bci, wsp\u00f3\u0142pracy i wsp\u00f3lnym eksplorowaniu, terapeuta jest bardziej towarzyszem ni\u017c \u201eekspertem od naprawy\u201d. Identyfikuje strategie unikania, sztywne reakcje i oddalenie si\u0119 od warto\u015bci. Wprowadza \u0107wiczenia uwa\u017cno\u015bci i defuzji (np. \u201ejestem g\u0142upia\u201d \u2192 \u201emam my\u015bl, \u017ce jestem g\u0142upia\u201d). Uczy rozpoznawania warto\u015bci i przek\u0142adanie ich na konkretne dzia\u0142ania. Pomaga budowa\u0107 elastyczno\u015b\u0107 psychologiczn\u0105 poprzez stopniowe podejmowanie wyzwa\u0144. Wspiera przenoszenie zdobytych umiej\u0119tno\u015bci na \u017cycie codzienne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>R\u00f3\u017cnice:<\/strong> ACT jest zwykle kr\u00f3tkoterminowa, nie zmienia my\u015bli, lecz uczy, jak si\u0119 od nich zdystansowa\u0107 i dzia\u0142a\u0107 zgodnie z w\u0142asnymi warto\u015bciami mimo trudnych emocji. Nacisk podobnie jak w CBT k\u0142adzie si\u0119 na tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i aktywne zaanga\u017cowanie pacjenta w proces zmiany poprzez wykonywanie zada\u0144 domowych, testowanie umiej\u0119tno\u015bci w \u017cyciu codziennym i realizowanie ma\u0142ych krok\u00f3w wzmacniaj\u0105cych to co wa\u017cne dla pacjenta. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nurt psychoterapeutyczny to teoretyczna i metodologiczna orientacja, kt\u00f3ra kszta\u0142tuje spos\u00f3b, w jaki psychoterapeuta rozumie problemy pacjenta i prowadzi proces leczenia. Ka\u017cdy nurt opiera si\u0119 na odmiennych za\u0142o\u017ceniach dotycz\u0105cych natury ludzkiej, przyczyn zaburze\u0144 psychicznych i mechanizm\u00f3w zmiany terapeutycznej, a co za tym idzie &#8222;narz\u0119dzi&#8221; pracy. S\u0105 nurty w kt\u00f3rych w gabinecie dominuje cisza psychoterapeuty, s\u0105 takie&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/psycholog.co\/?p=271\">Read More <span class=\"screen-reader-text\">Nurty w psychoterapii &#8211; co to w og\u00f3le znaczy?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":273,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[9],"tags":[10,49,50,26,6],"class_list":["post-271","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychoterapia","tag-act","tag-cbt","tag-nurt","tag-psychoterapeuta","tag-psychoterapia"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/psycholog.co\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/NURT-PSYCHOTERAPEUTYCZNY-czy-ma-znaczenie-Witryna-internetowa.png?fit=1366%2C768&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=271"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/271\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":274,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/271\/revisions\/274"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/psycholog.co\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}