Nie tak dawno postanowi\u0142am pomimo obaw zadzia\u0142a\u0107 i podj\u0119\u0142am si\u0119 mojej pierwszej w \u017cyciu recenzji ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra towarzyszy mi na co dzie\u0144. Okazje ku temu stworzy\u0142o mi Centrum Psychoterapii Integralnej https:\/\/www.cpi.poznan.pl\/ , z kt\u00f3rym wsp\u00f3\u0142pracuje. Zapraszam do lektury \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
Nie da si\u0119 pisa\u0107 o Terapii Akceptacji i Zaanga\u017cowania (ACT) czy te\u017c jej praktykowa\u0107, bez wdra\u017cania jej we w\u0142asn\u0105 codzienno\u015b\u0107. Gdy wychodz\u0119 poza umys\u0142 i zanurzam si\u0119 we w\u0142asnym \u017cyciu, raz za razem \u2013 dzia\u0142am! Ka\u017cdego dnia, w ka\u017cdej chwili, mog\u0119 podejmowa\u0107 decyzj\u0119, czy dzia\u0142am wed\u0142ug tego co jest dla mnie wa\u017cne, czy te\u017c to ignoruje swoje warto\u015bci? Czasami dzia\u0142anie wymaga konfrontacji z nieprzyjemnymi uczuciami, wspomnieniami, wymaga otwarcia si\u0119 na to co trudne. Na co dzie\u0144 nie tylko moim pacjentom, ale r\u00f3wnie\u017c mnie samej zdarza si\u0119 funkcjonowa\u0107 na autopilocie, bezrefleksyjnie. W ko\u0144cu wszyscy jeste\u015bmy lud\u017ami. Oczekiwanie, \u017ce zawsze b\u0119dziemy wype\u0142nia\u0107 swoje obowi\u0105zki, \u017cy\u0107 w zgodzie z tym co wa\u017cne, jest ma\u0142o realne. Realnym natomiast jest stawanie si\u0119 w tym coraz lepszym \u017cyciu zgodnym z tym co wa\u017cne, czy wype\u0142nianiu obowi\u0105zk\u00f3w. O tym w\u0142a\u015bnie jest \u201eZrozumie\u0107 ACT\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Russ Harris. Ale zacznijmy od pocz\u0105tku\u2026.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwszej do\u015b\u0107 akademickiej i teoretycznej publikacji\n\u0142adnych par\u0119 lat temu nareszcie ukaza\u0142a si\u0119 na polskim rynku wydawniczym\npozycja napisana j\u0119zykiem prostym, pe\u0142nym metafor i nacechowanym pozytywnym\nwyd\u017awi\u0119kiem. Jest to ksi\u0105\u017cka dedykowana adeptom i praktykom Terapii Akceptacji\ni Zaanga\u017cowania (ACT), jakkolwiek w mojej ocenie jest warto\u015bciow\u0105 propozycj\u0105\ndla ka\u017cdego terapeuty, kt\u00f3ry w swojej codzienno\u015bci dotyka r\u00f3\u017cnych odcieni cierpienia\ni t\u0119sknoty za warto\u015bciowym \u017cyciem. ACT sama w sobie jest metod\u0105 o potwierdzonej\nnaukowo skuteczno\u015bci m.in.: w l\u0119ku, depresji, zaburzeniu\nobsesyjno-kompulsyjnym, fobii spo\u0142ecznej, GAD, schizofrenii, zaburzeniu\nosobowo\u015bci typu borderline, leczeniu przewlek\u0142ego b\u00f3lu i wielu innych.<\/p>\n\n\n\n
Od pewnego czasu Terapia Akceptacji i Zaanga\u017cowania staje\nsi\u0119 coraz bardziej popularn\u0105 form\u0105 pracy terapeutycznej. Jest to jedno z\npodej\u015b\u0107 tzw. III fali terapii poznawczo-behawioralnych, a stricte wywodz\u0105ca si\u0119\nze skrajnego behawioryzmu. U za\u0142o\u017cenia ACT (ju\u017c sam skr\u00f3t znaczy DZIA\u0141AJ), jest\nmetod\u0105 pracy nakierowan\u0105 na prac\u0119 na relacji w stosunku do tego co dzieje si\u0119 w\ng\u0142owie. Terapeuta nie tyle pyta o my\u015bli, emocje, zachowania, co o to, jaki jest\ntworzony zwi\u0105zek z t\u0105 my\u015bl\u0105 czy uczuciem, co ta my\u015bl powoduje, czy trzymanie\nsi\u0119 tej my\u015bli zbli\u017ca do \u017cycia zgodnego z warto\u015bciami, czy te\u017c bywa nieu\u017cyteczne.\n Tym co powoduje, \u017ce cierpimy, jest nie\ntylko to, co nas spotyka w \u017cyciu (trudno\u015bci, choroby, wypadki, etc.) lecz w\ndu\u017cej mierze to, co sami robimy z t\u0105 trudno\u015bci\u0105 \u2013 p\u00f3\u017aniejszymi my\u015blami, analizowaniem,\n\u201eprze\u017cuwaniem\u201d po zdarzeniu. A co umo\u017cliwia\nnam j\u0119zyk. My \u2013 ludzie, jako istoty inteligentne przenie\u015bli\u015bmy \u015bwiat zewn\u0119trzny\ndo naszego umys\u0142u, potrafimy rozwi\u0105zywa\u0107 problemy bez wypowiedzenia s\u0142owa, bez\nu\u017cycia r\u0105k, tylko za pomoc\u0105 my\u015bli. I bywa to zbawienne\u2026.. ale te\u017c wp\u0119dza nas w\nk\u0142opoty.<\/p>\n\n\n\n
\u201eZrozumie\u0107 ACT\u201d jest o tym jak wyj\u015b\u0107 z k\u0142opot\u00f3w powsta\u0142ych w tej w\u0142a\u015bnie relacji. Prowadzi czytelnika za r\u0119k\u0119 od sze\u015bciu podstawowych proces\u00f3w ACT i \u017ar\u00f3de\u0142 w Teorii Ram Relacyjnych \u2013 jak\u017ce istotnym pod\u0142o\u017cu cierpienia zakl\u0119tego w j\u0119zyk. Nast\u0119pnie zaprasza w proces przechodzenia od cierpienia do witalno\u015bci. W pierwszym kontakcie mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. Tak by\u0142o ze mn\u0105. M\u00f3j racjonalny umys\u0142 podpowiada\u0142: \u201eale jak to mo\u017ce dzia\u0142a\u0107?\u201d, \u201e\u017ce jak, mam pomija\u0107 objaw\u201d? A to dlatego, \u017ce na pierwszy rzut oka ACT podwa\u017ca to, co do tej pory by\u0142o uznane standardem \u2013 focus na objawie, cierpieniu, i jak ju\u017c z\u0142apiemy to cierpienie (mo\u017ce uj\u0119ciu w \u201eF\u201d?), to wtedy praca na pozbyciu si\u0119 go z meandr\u00f3w \u017cycia pacjenta. \u201eZrozumie\u0107 ACT\u201d prowadzi nas zupe\u0142nie inn\u0105 drog\u0105, obliguje czytelnika do przej\u015bcia w\u0142asnego procesu. Ka\u017cdy rozdzia\u0142 ko\u0144czy si\u0119 wpierw prac\u0105 na sobie, zanim ruszamy z pacjentem. Pokazuje w jaki spos\u00f3b unikanie do\u015bwiadczania, ograniczona samowiedza czy brak jasnych warto\u015bci lub kontaktu z nimi nasila cierpienie. \u201eZrozumie\u0107 ACT\u201d pokazuje jak my\u015ble\u0107 kategoriami ACT, jak zwi\u0119ksza\u0107 elastyczno\u015b\u0107 psychologiczn\u0105 za pomoc\u0105 wielu przydatnych formularzy i \u0107wicze\u0144 gotowych do pracy z pacjentem. Znajdziemy w niej informacje jak przeprowadzi\u0107 wywiad, stworzy\u0107 konceptualizacj\u0119 przypadku, zbudowa\u0107 relacj\u0119 terapeutyczn\u0105 czy ustrukturyzowa\u0107 prac\u0119. Przede wszystkim zaprasza ona nas do dzia\u0142ania. Dzia\u0142ania w kierunku satysfakcjonuj\u0105cego \u017cycia, pomaga nakre\u015bli\u0107 cele, pu\u015bci\u0107 kontrol\u0119 czy dostosowa\u0107 interwencje. Na ka\u017cdym kroku znajdziemy w niej metafory, \u0107wiczenia, tabelki, a wszystko okraszone komentarzami i przyk\u0142adami dialog\u00f3w terapeutycznych, z kt\u00f3rych mo\u017cemy zaczerpn\u0105\u0107 inspiracj\u0119 do w\u0142asnej pracy. \u201eZrozumie\u0107 ACT\u201d ceni\u0119 za jej elastyczno\u015b\u0107, kreatywno\u015b\u0107 i spontaniczno\u015b\u0107 w wersetach. A przede wszystkim za wprowadzanie normalno\u015bci i naturalno\u015bci, pokazanie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy tolerancj\u0105 a akceptacj\u0105, mi\u0119dzy bywaniem r\u00f3\u017cnymi wersami \u201eSIEBIE, a byciem jedn\u0105 zacementowan\u0105 \u201eJESTEM \u2013 teoria na sw\u00f3j temat\u201d, r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy byciem w chwili obecnej, a \u201e\u017cyciem\u201d w przesz\u0142o\u015bci czy przysz\u0142o\u015bci, i tym co najwa\u017cniejsze robieniem tego co ma znaczenie, a unikaniem\u2026.<\/p>\n\n\n\n
Wydawnictwo: Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne \/ GWP<\/p>\n\n\n\n